.
قلعه قهقهه
قلعه قهقهه در دهستان یافت از دهستان های بخش مرادلو و در نزدیک روستای کنچوبه و قره آغاج بوده در ۸۵ کیلومتری شمال شرقی شهرستان مشکین شهر در استان اردبیل قرار دارد. این دژ به دلیل اینکه محل زندانی شدن افراد سیاسی مهمی - مانند شاهزادگان صفوی - در زمان گذشته بودهاست در تاریخ شهرت بسیاری دارد.
موقعیت قهقهه :
این قلعه در تپه سنگی به ارتفاع تقریبی 1200 متر از سطح دریا و 300 متر از زمین مجاور قرار دارد و اطراف آن را با حصار مستحکم و غیر قابل نفوذ احداث نمودهاند که با گذشت سالیان دراز هم اکنون نیز ورود به آن تقریباً غیر ممکن بوده و فقط در شرایط جوی مناسب امکانپذیر است سطح قلعه حدود ۵ هکتار (۱۰۰x۵۰۰) و اختلاف سطح در سطح فوقانی قلعه کمتر از ۳۰ متر است. تنها راه استحصال آب در این قلعه جمع آبهای سطحی حاصل از آب باران و بارش برف است که قلعه بانان و یا ساکنین جهت ذخیره سازی آب حفرههائی در دل سنگ کندهاند که از آن جمله تعداد چهار مخزن به قطر ۵ متر و به عمق متر در قسمت شمال شرقی و تعداد ۱۱ آب انبار به ابعاد ۵۰x۱۰x۲/۵در قسمت غربی قلعه از آن جملهاند. مرتفعترین قسمت قلعه قسمت جنوبی آن است آثاری در این قسمت دیده میشود که حکایت از وجود یک ساختمان ۲۲x۲۴ متر که هم اکنون با خاک یکسان شدهاست و به احتمال قوی محل نگهبانان بوده چرا که از این قسمت اشراف کامل به قلعه و درههای همجوار را داراست که با ملات گچ آهگ و آجر ساخته شده بودهاست.
قلعه قهقهه در زمان صفویان
قلعه قهقهه با وجود امکانات طبیعی و اندکی تغییر بدست
بشری دژی مستحکم و دست نیافتنی و محلی امن جهت نگهداری خزائن و جواهرات سلطنتی و
شورشیبان خطرناک و زندانیان سیاسی گشت. اسکندر بیگ مولف کتاب عالم آرای عباسی
مینویسد:
«قهقهه قلعهای عالی اساس واقع در قراجه داغ بر فراز قله کوه سنگی
است که ساکنین آن با قلعه فلک الافلاک و نگهبانان آن با شب زنده داران فلک الافلاک
همرازند>>. همچنین محمد یوسف واله اصفهانی مولف کتاب خلد برین چنین مینویسد:
«نسیم سبک خیز را مجال عبور از حوالی قلعه قهقهه نیست».
زندانیان
قلعه قهقهه
مهمترین زندانی قلعه فوق اسماعیل میرزا فرزند شاه
تهماسب یکم صفوی است یا بهعبارت دیگر شاه اسماعیل دوم دومین پسر ارشد شاه تهماسب
یکم سلطان قزلباشها است. وی مردی شجاع جنگجو و تیغ زن بی دریغ بود و بعلت زیاده
روی در امورات پدری و گردن ندادن به فرامین پدر دستگیر و در قلعه قهقهه بمدت ۱۹ سال
و ۶ ماه و ۲۱ روز و تا مرگ پدر در زندان مخوف دوام آورد و سرآنجام با گردش دوران پا
به قدرت نهاد و بسیاری از کسان و خویشان را که در این مدت پا درمیانی نکرده بودنداز
دم تیغ گذراند. از دیگر زندانیان قلعه مشهورترین آنها خان احمد گیلانی والی گیلان
که در سال ۹۷۵ ق. بر اثر شورش دستگیر و در زندان قهقهه زندانی شد ولی چون والی
گیلان بود شعر سروده و تسلیم شاه تهماسب کرد. از گردش چرخ واژگون میگریم و از جور
زمانه بین که چون میگریم با قد خمیده چون صراحی شب و روز در قهقههام و لیک خون
میگریم و در جواب یکی از ادبای دربار مینویسد:
آن روز که کارت همگی قهقهه
بود با رای تو رای سلطنت صد مهه بود
امروز در این قهقهه با گریه بساز
کان قهقهه را نتیجه این قهقهه بود
در سال ۹۲۲ هجری قمری امیرخان ترکمان
حاکم تبریز که به سلطان محمد صفوی شوریده بود دستگیر و در زندان قهقهه زندانی شد و
پادشاه صفوی آخرین خواسته او را اجابت کرده و معشوقه اش بی نظیر را همراه وی روانه
زندان کرد و تا وا پسین لحظات عمر خود را در آن زندان سپری کرد.- مراد پاشای رومی و
احمد پاشا دو تن از سرداران نظامی عثمانی ازدیگر زندانی قلعه قهقهه میباشند.
همچنین در سال ۹۴۰ خ(۹۶۹ ق) سام میرزا از شاه تهماسب یکم خواست که او را به خراسان
بفرستد؛ شاه نیز موافقت کرد، اما بعد به تحریک مغرضان پشیمان شد و سام میرزا را با
دو پسر خردسالش به دژ قهقهه فرستاد. سرانجام در سال ۹۴۵خ (۹۷۴ ق) به دستور شاه
تهماسب، سام میرزا و پسرانش را به همراه پسران القاس میرزا که در آن دژ بودند، به
قتل رساندند. در سال ۱۰۱۸ هجری قمری در ۲۴ سال سلطنت شاه عباس زندانیان زندان با
استفاده از فرصت نگهبان را گشته و زندان را به تصرف خود در آورده و این زندانیان که
بیشتر از کردها و عثمانیها بودند و بزرگ آنها مصطفی پاشا و احمد پاشا و کورحسن
بودند بمدت دو ماه زندان را در تصرف خود داشتند تا با میانجیگری خواجه مقصود علی با
اعلام عفو و وعده شورش را خوابانید و قلعه را به تصرف خود درآورد.
محوطه باستانی شهریری(پیرازمیان)
منطقه باستاني معروف به شهر يري در شمال غربی روستای پيرازمیان در 31 کیلومتری شرق مشگین شهر در کنار رود قره سو قرار دارد. وسعت این منطقه تاریخی 400 هکتار است و از سه قسمت دژ نظامی ، معبد و قوشا تپه تشکیل می شود. قدمت قلعه و معبد به 1450 پیش از میلاد و قوشا تپه به 7 هزاره پیش از میلاد می رسد.
محوطه شهر یری قبلا به سال 1978 ق .م توسط هیئت چارلز برنی شناسایی و بررسی شده است وی معتقد است بعضی آثار تا هزاره سوم قبل از میلاد ، عصر آهن ، سفال خاکستری و نخودی و نارنجی قرار میگیرد .چارلز برنی تاریخ اکثریت گورهای این محل را هزاره دوم و اول قبل از میلاد می داند . همچنین با این تاریخ این محوطه را تا هزاره سوم متحمل میداند ولی آثاری از سکونت عصر برنز شناسایی نکرده است طی کاوشهای که توسط هیئت دکتر نوبری در آذر 1382 در این محل صورت گرفت اشیای با ارزش از داخل گورها کشف گردید . (آثار بهدست آمده در این کاوشها در موزه باستانشناسی مشکین شهر نگهداری میشود.(این محوطه درکنار رودخانه قره سو واقع است که بر روی سنگ های اطراف آن سنگ نگاره های متعددی با طرح و ابعاد مختلف حک شده است. کلیه نقوش به وجود آمده بر اثر ضربه زدن های منظم و دقیقی است که با سنگ های سخت، استخوان حیوانات و فلزات سخت به وجود آمده اند. نقش هایی از بزکوهی، انسان درحالت های مختلف و چندین نقش نامشخص دیگر قابل مشاهده اند، تعداد آنها محدود است .
لازم به ذکر است که درنزدیکی های همین محوطه، سنگ قبرهایی با نقش هایی یک نواخت از چهره انسان هایی که دهان ندارند دیده می شود که از زیباترین آثار بجا مانده از اعصار کهن این سرزمین پر رمز و راز می باشند. ابعاد آنها از 2مترتا 40 سانتیمتر متغیر است و تعداد تقریبی آنها به بیش از یکصد مورد می رسد.
این محوطه در منتهی الیه دشت مشگین شهر و به فاصله 65 کیلو متری شمالغربی مرکز استان و در 35 کیلو متری شرق شهرستان مشکین شهر و در 2 کیلو متری شمال روستای پیر ازمیان و از توابع بخش مشکین شرقی واقع شده است این محوطه مشتمل بر :
الف : قلعه وسیع با دیوار دفاعی سنگی از نوع خشکه چین
ب: محلی در ارتباط با برگزاری آیین های مذهبی بنام مکتب اوشاقلاری ،دارای فضاهای معماری با دیوارهای سنگی از نوع استلهای منقوش به شکل انسان
ج: گورهای باستانی متعدد از نوع کلان سنگی– گورکان – دایره ای شکل مگالتیک – صخره ایکه حدود 450 گور در این محل شناسایی شده است که این گورها در ابعاد گوناگون و متفاوت میباشد کوچکترین آنها 3/2 متر و بزرگترین آنها 8/2 متر میباشد
د: غار باستانی و تپه های متعلق به دوره های مختلف در محوطه
لازم به یاد آوری است محوطه شهر یری قبلا به سال 1978 ق .م توسط هیئت چارلز برنی شناسایی و بررسی شده است وی معتقد است بعضی آثار تا هزاره سوم قبل از میلاد ، عصر آهن ، سفال خاکستری و نخودی و نارنجی قرار میگیرد .
چارلز برنی تاریخ اکثریت گورهای این محل را هزاره دوم و اول قبل از میلاد می داند . همچنین با این تاریخ این محوطه را تا هزاره سوم متحمل میداند ولی آثاری از سکونت عصر برنز شناسایی نکرده است طی کاوشهای که توسط هیئت دکتر نوبری در آذر 1382 در این محل صورت گرفت اشیای با ارزش که اهمیت تاریخی دارند از داخل گورها کشف گردید و...
تبریک حلول ماه رمضان
ا
در پایان این گزارش ضمن تبریک به کلیه دوستان و اعضای گروه بخاطر اجرای موفق این برنامه ، از طرف
گروه کوه پیمایی و کوهنوردی ویلکیج اردبیل ،از تک تک مهمانان و همنوردان شرکت کننده در برنامه که با
حظور گرمشان در اجرای هرچه بهتر این برنامه مارو مساعدت فرمودند کمال تشکر را داریم .
افطار را با خرما، کشمش،
عسل و بطورکلی با یک قند طبیعی آغازکنید. به این
ترتیب اشتها کنترل می شود و پرخوری کمترپیش میآید.
خوردن چای شیرین کم رنگ، شیر گرم، فرنی و حلیم کم روغن در آغاز
افطار مناسب است.
نان و پنیر و سبزی (ضد عفونی شده) و یا نان و پنیر و مغز گردو
نیز خوب است.
سبزی را در افطار میل کنید. سبزی در سحری، گاهی منجر به تشنگی در
طول روز میشود.
از آشامیدن آب فراوان در وسط غذا خودداری کنید. آب در وسط غذا
سبب رقیق شدن شیره گوارشی و اختلال در هضم میشود.
در زمان بین افطار تا سحر، با رعایت فاصله با غذا، آب کافی
بیاشامید.
حتماً برای صرف سحری، کمی زودتر از خواب برخیزید تا هم ضمن
استفاده از برکات معنوی ساعات سحر و مناجات ، بدون عجله و با آرامش سحری بخورید.
حتی اگر میل به خوردن غذا ندارید ، آب، چای، شیر و مانند اینها را فراموش
نکنید.
از خوردن تنقلات فراوان ،انواع دسرها و شیرینیها با شکر زیاد
در برنامه افطار و سحر خودداری کنید.
حتماً در غذای افطار و به خصوص سحر میوه میل کنید. علاوه بر
میوهجات فصل، از خیسانده برگه آلو، زردآلو، انجیر و مانند این ها هم می توان به
عنوان میوه استفاده کرد. گوجه فرنگی هم می
تواند نقش میوه را داشته باشد.
اگر در ماه رمضان دچار یبوست میشوید. علاوه بر میوه از خورشهای ملین مثل
خورش آلو و خورشهای سبزیدار بیشتر استفاده کنید.
در طول زمان روزه از رفتن به حمام داغ، خون دادن و کارهایی که
موجب ضعف و بیحالی میشود خودداری کنید.
معده خالی در هنگام افطار تحمل غذای خشن را ندارد، لذا خوردن
غذاهای سهل الهضم و تقریباً نرم برای افطار مناسبتر است.
اگر تخم مرغ میل می کنید در درجه اول به صورت آبپز سفت و در
درجه دوم به صورت نیمبند (به شرط آن که سفیده آن منعقد شده باشد و زرده کمی حالت
سفتی به خود گرفته باشد) میل کنید. تخم مرغ نیمرو زیان بخش بوده و همچنین دیر
هضمتر از تخم مرغ آبپز است.
سالاد (بدون پیاز) مکمل خوبی برای غذاها در ماه مبارک رمضان است.
بادنجان، فلفل وادویهها گاهی موجب احساس تشنگی درطول روز
میشود.
اگر به اقتضای فصل گرما یا فعالیتهای بدنی، در طول روزهداری
زیاد عرق کردید، نمک از دست رفته توسط عرق را، به صورتهای مختلف در افطار و سحر
جبران کنید.
از تغییرات شدید در عادات غذایی و خوردن غذاهای نامانوس یا
غذاهایی که برای شما ناراحتی به وجود میآورد در ماه رمضان خودداری کنید.
کلهپاچه و سیرابی موجب تشنگی زیاد میشود. لذا بهتر است میل
نکنید ولی اگر مایلید میل کنید به صورت کم آب، کم نمک وآن هم درافطار میل کنید.
مصرف نوشابههای گازدار به طور کلی و در ماه مبارک رمضان به طور
خاص ممکن است موجب تحریک در معده به خصوص درافراد مبتلا به التهاب معده (گاستریت)
شود.
در ماه مبارک بیش از سایر اوقات به بهداشت دهان و دندان توجه
کنید. حتماً بعد از صرف افطاری و سحری دندانهای خود را به دقت مسواک کنید. مسواک
را طوری در لیوان قرار دهید که قسمت موئین آن بیرون بماند و زود خشک شود.
سیگار، دشمن سلامت شما و همنشینان شما و باعث آزار مردم است. به برکت معنویت ماه رمضان برای ترک دائمی این عادت زیانبخش تصمیم بگیرید
يک فوق تخصص تغذيه معتقد است :
ورزشکاراني که در ماه رمضان روزه مي گيرند از مواد نشاسته اي مانند حليم، ماکاروني
و نان برشته استفاده کنند و در کنار آن مصرف دو ليوان آب ميوه و يک ليوان شير در
وعده سحري را فراموش نکنند.
وي بر عدم خوردن شيريني با معده خالي در زمان آغاز افطاري تاکيد کرد و بهترين روش براي آغاز به خوردن افطار را نوشيدن يک استکان آب ولرم بدون قند توصيف کرد تا از اين طريق از ابتلا به ديابت تيپ دو هم جلوگيري شود. به منظور جلوگيري از افزايش اسيد اوريک خون به عنوان يکي از پيامدهاي روزه گرفتن که مي تواند بسترساز بيماريهاي قلبي باشد، گفت: از خوابيدن پس از صرف سحري اجتناب کرده و سيگار نکشيد، همچنين از پروتئين حيواني کم چرب استفاده نماييد.
وي در خاتمه شربت عسل طبيعي همراه با آبليمو و
زنجبيل را از بهترين نوشيدنيهاي قابل مصرف در ماه رمضان عنوان کرد.
تغذيه ورزشكاران در ماه مبارك رمضان
شام در ماه مبارك رمضان
مصرف شام يك تا دوساعت پس از افطار
-استفاده از غذاهاي ساده شامل تمامي گروه هاي غذايي
استفاده از انواع سوپ و خوراك هاي كم حجم و كم چرب (خوراك لوبيا،خوراك خوراك مرغ سبزيجات ،عدسي....)
استفاده از غذاهاي ساده شامل تمامي گروه هاي غذايي
-استفاده از ماست،سالادفصل و سبزي خوردن
استفاده از منابع غذايي حاوي پتاسيم و نيز آب،آب ميوه و...
پرهيز از مصرف غذاهاي پركالري و چرب در اواخر شب
پرهيز از مصرف نوشيدني هاي كافئين دار در اواخر شب
پس از مصرف شام ،حتما وعده مختصري،شامل ميوه،شير يا انواع مغزهاي گياهي مانند پسته ، گردو،
فندق ، بادام، تخمه كدو يا آفتابگردان تازه استفاده كنيد.
منبع: پایگاه اطلاع رسانی تغذیه وسلامت
سحر:
-2 تا 3 تکه نان (ترجیحاً
نان سنگگ) به همراه پنیر و خرما یک وعده ی سبک و مناسب برای
سحر است.
-یک بشقاب سالاد همراه با یک تکه مرغ یا ماهی را می توان به عنوان
سحری میل کرد (همراه با
سالاد می توانید از 2 تا 3 قاشق مربا خوری روغن زیتون استفاده کنید).
-حلیم یک منبع غذایی غنی از پروتئین با سرعت
هضم کم برای وعده ی سحری مناسب می باشد.
توصیه ها
- مصرف مقادیر
کافی آب بین افطار و هنگام خواب برای پیشگیری از کم آبی بدن
- مصرف مقادیر کافی
از سبزیجات در وعده ی غذایی و مصرف میوه در پایان وعده ی غذایی
-
اجتناب از مصرف مواد غذایی پر ادویه
- اجتناب
از زیاده روی در مصرف مواد غذایی حاوی قند بالا مانند
شیرینی و
شکلات به ویژه در سحر
توصیه به مصرف کربوهیدرات های پیچیده برای سحر
- اجتناب از مصرف مقادیر
زیاد نوشیدنی های کافئین دار مانند قهوه،
چای و
نوشابه به خصوص در
هنگام سحر.
کافئین موجود در این نوشیدنی ها باعث دفع زیاد ادرار و در نتیجه کم
آبی و از دست دادن مواد معدنی مورد نیاز بدن در طول روز می شود، بنابراین سه تا پنج
روز قبل از ماه رمضان به تدریج دریافت این نوشیدنی ها را کاهش دهید. البته به خاطر
داشته باشید که کاهش ناگهانی کافئین منجر به سردرد،
تغییرات رفتاری و تحریک پذیری می شود.
- اجتناب از پرخوری به ویژه در سحر
-
پرهیز از مصرف غذاهای چرب و سرخ شده، غذاهای چرب باعث سوزش سر دل سوء هاضمه و اضافه
وزن می شوند.
- سیگار یک عامل خطر برای سلامتی است اگر نمی توانید یکدفعه سیگار را ترک کنید
چند هفته قبل از ماه رمضان به تدریج شروع به کاهش استعمال سیگار نمایید.
- تهیه
انواع و اقسام خوراکی ها در مهمانی های افطار موجب از بین بردن اثرات معنوی روزه و
منجر به پرخوری و اسراف می شود.
روزه گرفتن در ماه مبارک رمضان علاوه
بر آثار روحی و معنوی، اثرات جسمانی بسیار ارزشمندی دارد. اما بدون شک زمانی می
توان از تاثیرات مثبت روزه بهره مند شد که تغذیه در هنگام افطار و سحر منطبق با یک
رژیم متعادل و متنوع باشد. در طول این ماه نیازی به پرخوری نیست؛ زیرا در طول روزه
داری بدن مکانیسم های تنظیمی خود را از قبیل مصرف بهینه
ی ذخیره ی چربی و کاهش سوخت و
ساز بدن باعث حالت هایی چون کرختی، بی حالی و کاهش دمای بدن می شود که این امر در
زوزهای طبیعی است و جای نگرانی ندارد.
روزه به درمان برخی از بیماری سم
زدایی بدن و استراحت دستگاه گوارش کمک می کند
برگرفته شده از گروه کوهنوردی پرستو
در پایان گزارش از آقایان ناصر عباس پور ،داود حسین زاده و طاهر حکمت فر به خاطر ارسال عکسها و همینطور ازکلیه دوستان و مهمانان گرانقدر شرکت کننده در برنامه که در اجرای هرچه بهتر برنامه گروه را یاری فرمودند کمال تشکر و قدردانی را داریم .
ویلکیج منطقه کوهستانی و بسیار سرسبز وجنگلی بین دو استان گیلان و اردبیل می باشد 
